Dış cephe aydınlatma kablolama mantığı ve voltaj düşümü konusu piyasada en çok hata yapılan işlemlere ışık tutacaktır. Çünkü bu konu ışıkların neden sönük yandığı sorusunun cevabı olan teknik bölümdür. Şimdi konuyu biraz detaylandıralım.
Dış Cephe Aydınlatma Kablolama Mantığı Nasıldır?
Dış cephe projelerinde voltaj düşümünü minimize etmek adına en stabil çözüm 24 Volt LED Bar Modelleri üzerinden sistem kurmaktır. Bundan dolayı dış cephe ürünleri genelde 24V DC elektrik ile çalışır. Düşük voltaj gerilim düşümüne neden olabileceği için kablolamada dikkat edilmesi gereken çok önemli konular vardır.
Kablolama ve Gruplama Planlaması
Cephe aydınlatma projesi yaparken lineer aydınlatma led ürünleri mimari şartlara bağlı pano yeri ve montaj kolaylığına göre gruplamalısınız. Ardından da her bir grup için bir güç kaynağı hesaplamalısınız. Örneğin çatıda parapet etrafına ancak 15 metre lineer led ve çatı katına bir pano konulabiliyor. Bu bir gruptur. Ön cephede 20 metre lineer led ve kablo şaftına bir pano konulabiliyor ise bu da bir grup olacaktır.
Örneğimize devam edelim. 1 metre lineer led 10w gücünde ise çatı için 15 metre x 10 W = 150 W güç tüketimi olacaktır. Bundan dolayı bir üst seviyede olan 200W 24V DC güç kaynağı buraya yetecektir. Ön cephe için ise 20 metre x 10 W = 200 W güç tüketimi hesaplanır. Buraya da 350 W 24 V DC güç kaynağı gereklidir. Artık planlamanızı yaptınız:
- Grup-1 (Çatı): 15 metre LEDLine ve 1 adet 200W 24V DC güç kaynağı,
- Grup-2 (Ön Cephe): 20 metre LEDLine ve 1 adet 350W 24V DC güç kaynağı.
İhtiyacınız olan toplam enerji miktarını belirlemek için Watt (Güç) Nedir? rehberimizdeki temel hesaplama prensiplerine göz atabilirsiniz.
Neden Paralel Bağlantı Tercih Edilmeli?
Peki kablolama nasıl olacak? Kabloların birbirine eklenmesi ve armatür girişlerinin güvenli yapılması hakkında bilgiler için Çubuk LED Nasıl Bağlanır? yazımızı da inceleyebilirsiniz. Lineer LED bağlantılarını birbirine seri şekilde yapmalısınız. Hem girişinde hem çıkışında kablo olan lineer LED’ler gruplama planınıza göre seri şekilde birbirine bağlanmalıdır. Ardından ilk LED ile pano arasındaki mesafeye göre seçilen kablo kesitine uygun şekilde ana besleme kablosu çekilmelidir. Bu kablo güç kaynağı ile ilk LED arasındaki besleme görevini üstlenir. Şimdi gelelim paralel besleme mantığına:
İlk beslemeden aldığınız kabloyu atlamalı şekilde diğer seri LEDLine ürünler arasına bağlamanız gerekir. Böylece zaten seri şekilde birbirine bağlı LED’ler için paralel şekilde atlama beslemesi yapmış oldunuz. Bu kabloların tümünü ledlerin arkasındaki gizleme boşluğuna görünmez şekilde saklayabilirsiniz. Bu şekilde lineer LED ürünler hem seri hem paralel bağlantılarla güçlü bir şekilde beslemiş oldunuz. Yani besleme noktası çoğaltma işlemi yapmış oldunuz.
Sonuç olarak bu kablolama yöntemi ile gerilim düşümü engellenmiş oldu. Böylece uzun mesafelerde sona doğru ışık kısılması olmayacaktır. Her nokta aynı şiddette ışık verdiği için kesintisiz çizgisel ışık elde etmiş olacaksınız. Ayrıca paralel bağlantı sayesinde herhangi bir arızada arızalı parça diğerlerini etkilemez. Arıza anında sadece o arızalı parça söner. Bu da kolay arıza tespiti anlamına gelir.
Mesafe ve Kablo Kesiti Arasındaki İlişki
Gerilim düşümüne engel olmak için pano ile ledler arasındaki mesafenin mümkün mertebe çok yakın olması gerektiğinden bahsettik. Fakat kablo kesiti olması gerektiğinden daha ince olursa da gerilim düşümü olur ve ışık kısılmaları yaşanır. Voltaj düşümü olmaması için kablo kesit seçimini doğru yapmalısınız. Standartlara göre %3 gerilim düşümü sınırı içerisinde kalmak gerekir. Bu güvenli bölge olarak bilinir. Matematiksel olarak konuyu içinden çıkılmaz bir hale sokmak istemiyoruz fakat bunun için hesaplama programlarını kullanabilirsiniz. Hesaplamada çıkan kesit küsuratlı çıkarsa kabloyu bir üst kesitte seçmelisiniz. Böylece voltaj düşümü nedir ve aydınlatmayı nasıl etkiler? ve ışık şiddetinde kayıp nasıl engellenir? sorularına cevaplar vermiş olduk. Şimdi dikkat etmeniz gereken diğer hususlara göz atalım.
Cephe Aydınlatma Projesinde Kablolamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Gerilim Düşümü: Yukarıda da bahsettiğimiz gibi montaj gruplamasına, mesafelere ve kablo kesitlerine dikkat etmelisiniz. Kaliteli on off cephe aydınlatma için kesintisiz ve homojen ışık için profesyonel elektrikçi ekipleri ile çalışmalısınız. Böylece sağlıklı montaj ve uzun soluklu kullanım elde etmiş olursunuz.
- Kablo Türü Ne Olmalıdır?: Kablo türü olarak TTR tercih edebilirsiniz. Bu kablo çok telli bir yapıya sahiptir. Dolaysıyla esnektir ve montajı kolaylaştırır. Bakır iletken olduğu için iletken kayıpları minimumdur. En dışında bulunan PVC izolasyon ise bakır kabloyu korur. Fakat yine de dış cephe için açıkta kalan kısımlara borulama ile ek koruma yapmanızı öneririz.
- Kablo Kanalları ve Koruma Borularının Kullanımı: Lineer LED modellerimizin arka kısmında gizleme boşluğu vardır. Bu da ürüne aynı zamanda kablo kanalı özelliği kazandırır. Ayrıca bu kanala montaj aparatlarını da gizleyebilirsiniz. Fakat çizgisel ışıklar arasında bir boşluk var ise kablolar açıkta kalır. Ayrıca pano ile ilk LED arasındaki ana besleme kablosu da korunaksız kalmamalıdır. Bundan dolayı bazı yerlerde ayrıca kablo kanalı veya borulama yapmalısınız.
- Ek Yerlerinde Oksitlenme ve İzolasyon Sorunları: İleride oluşabilecek oksitlenmeler enerji iletimini engelleyebilir. Kablo ek yerlerinde profesyonel uygulamalar yapmalısınız. Açıkta kalan kablo bağlantılarında lehim yapma, klemens kullanmanızı, sağlam şekilde izole bantlama yapmanızı ve ısı büzüşmeli makaron kullanmanızı öneririz.
- Yanlış Kutup (Polarite) Bağlantıları: DC elektrikte artı ve eksi besleme vardır. Genelde artı kablo kırmızı ve eksi kablo siyah renktedir. Kabloları rengi rengine bağlamalısınız. Yanlış bağlantılar kısa devre sorunlarına ve güç kaynağının kendini korumaya almasına hatta bozulmasına neden olur.
Doğru pano kablolama detaylarını okuyup notlarınızı aldıysanız LED sürücü seçimi için ana rehberimize yani Dış Cephe On/Off Aydınlatma: Profesyonel Projelendirme Rehberi yazımıza dönebilirsiniz.
Bina cephenizdeki LED ışıkların sönük kalmasına izin vermeyin! Yanlış kablo kesiti seçimi ve hatalı gruplama, tüm aydınlatma yatırımınızın görsel bir hayal kırıklığına dönüşmesine neden olabilir. Binanızın her noktasında eşit şiddette ve kesintisiz bir çizgi elde etmek için matematiksel voltaj düşümü hesaplarına güvenmelisiniz. Projenize özel kablolama planı, kesit hesabı ve uygulama desteği için hemen bizimle iletişime geçin, ışığınızı şansa bırakmayın.
