Comment brancher le transformateur LED ? sorusuna cevaplar hızlı bir cevap verelim. LED driver cihazlarının girişi ve çıkışı vardır. Girişi ana besleme bağlantısı ve çıkışı led armatür bağlantısı olarak düşünmelisiniz.
Özetle:
-
AC Giriş (220V): L, N ve Toprak.
-
DC Çıkış (LED): +V (Artı) ve -V (Eksi)
Comment brancher un transformateur LED ?
LED trafosu bağlantısı için aşağıda Schéma de connexion du transformateur LED verelim. Tabi unutmayın ki elinizde bulunan güç kaynağı bunun aynısı olmayabilir. Bundan dolayıdır ki işin temelini anlamanız gerekir. Şimdilik bu şema üzerinden gidelim:
Vous devez lire le pilote de DEL. L'appareil comporte des points de connexion tels que L, N, symbole de terre, -V, +V. Vous trouverez ci-dessous un tableau reprenant toutes les abréviations possibles. Tableau Comment connecter un transformateur de bande LED ? répondra à votre question.
| Terminal / Kısaltma | Bağlantı Açıklaması ve Kablo Renkleri |
|---|---|
| L, Faz, Phase, 220V, AC | Giriş bağlantısıdır. 220V şebekeye bağlanır. Genelde yön önemsizdir. Standart tesisatta kahverengi, siyah veya gri kablodur. |
| N, Nötr, Neutral, AC | Giriş bağlantısıdır. 220V şebekeye bağlanır. Genelde yön önemsizdir. Standart tesisatta mavi kablodur. |
| ⏚ (Toprak), Ground, Earth | Giriş bağlantısıdır. Şebekenin toprağına bağlanır. Koruma amaçlıdır. Standart tesisatta sarı-yeşil kablodur. |
| (+), +V, DC, Anot, Pozitif | Çıkıştır. Yön önemlidir. Çubuk LED ürününün (+) kutbuna bağlanmalıdır. Standart tesisatta kırmızı kablodur. |
| (-), -V, DC, Katot, Negatif | Çıkıştır. Yön önemlidir. Çubuk LED ürününün (-) kutbuna bağlanmalıdır. Standart tesisatta siyah kablodur. |
De nombreux blocs d'alimentation peuvent avoir plus d'une sortie CC. Cela n'augmente pas la puissance de l'alimentation. Cela signifie simplement qu'il y a plus de points de connexion et que l'installation est plus facile. À cet égard, vous pouvez bénéficier d'une utilisation avantageuse avec plus d'une sortie.
Différence entre transformateur et alimentation
Trafo AC gerilimin yükseltir, düşürür veya izolasyon işi yapar. Kullanım alanları yüksek gerilim, orta gerilim veya alçak gerilimdir. Örneğin bina tesisatı için 34.500 Volt yüksek gerilimi 400 Volt AC değere düşüren düşürücü bir trafo kullanmanız gerekir. Yani trafo gerilim seviyesini ayarlar. Trafolar, AC gerilimi çıkışında yine AC olarak verir. DC trafo kullanılıyorsa yine benzer şekilde giriş DC ve çıkış da DC akımdır. Trafolarda herhangi bir dönüşüm olmaz.
Güç kaynağı modelleri piyasada 12v trafo veya 24v LED trafo isimleriyle de vardır. LED güç kaynağı, LED power supply, LED trafo, LED driver, LED sürücü, LED adaptör tamamı aynı anlama gelir. Önemli olan giriş gerilimi, çıkış gerilimi ve güç değerlerinin ihtiyacınıza uyuyor olmasıdır. Piyasada güç kaynağı için trafo da denilmektedir. Öyle alışılagelmiş olsa da esasında bu isimlendirme yanlıştır. Çıkışında DC gerilim sunar. Örneğin cihaz 220 Volt AC priz elektriğini 24 Volt DC elektriğe dönüştürür ve LED armatür çalışır. Güç kaynağı ise hem gerilim seviyesini ayarlar hem de DC enerji dönüşümünü sağlar. Aslında güç kaynağı modeller fonksiyon olarak bünyesinde trafo da barındırır diyebiliriz. Önce gerilim seviyesini ayarlar sonra AC akım DC enerjiye dönüştürür.
| Fonctionnalité | Trafo (Transformatör) | Güç Kaynağı (LED Driver) |
|---|---|---|
| Temel Görev | Gerilim seviyesini (Volt) ayarlar. | Gerilimi ayarlar ve akımı dönüştürür. |
| Akım Tipi | Giriş ne ise çıkış da odur. | AC girişini DC (Doğru Akım) çıkışa dönüştürür. |
| Enerji Dönüşümü | Dönüşüm yapmaz (Sadece seviye değiştirir). | AC’den DC’ye tam enerji dönüşümü sağlar. |
| Kullanım Alanı | Yüksek gerilim şebekeleri, bina tesisatı. | Şerit LED, LED armatür, elektronik cihazlar. |
| İç Yapı | Sargı ve nüveden oluşur. | Bünyesinde trafo ve doğrultucu devre barındırır. |
Şimdi biraz daha temele inelim.
Güç Kaynağı Nedir? LED Aydınlatma Sistemlerinde Kullanımı ve Çeşitleri
Sürücü girişinde elektriği alır ve çıkışında belirli bir gerilim ya da akım seviyesinde sunar. Böylece LED armatür stabil çalışır. Üreticiler, kullanım amacına göre güç kaynaklarını farklı türlerde sunar.
- Bazı modeller, üreticiler tarafından ayarlanabilir akım ve gerilim seçeneklerine sahiptir.
- Sabit akım driver,
- Sabit gerilim driver.
Siz driver alırken armatürün çalışma özelliklerine bakarak seçmelisiniz.
1- Ayarlanabilir Güç Kaynağı
Profesyonel ürünlerdir. Hem voltaj ayarı hem amper ayarı yapmanıza izin verir. LED aydınlatma için gerekmez. Çünkü genelde laboratuvar çalışmaları veya özel projeler için gereklidir. Eğer teknik bilginiz yoksa tüm armatürlere zarar verebilirsiniz. Bu çeşit güç kaynaklarını uzman ekiplerin kullanması gerekir.
2- Sabit Gerilim Güç Kaynağı Nedir? Avantajları Nelerdir?
Sabit gerilim güç kaynağı, alternatif enerjinin (AC) doğru akıma (DC) dönüştürür. Doğrultma devrelerinden ve köprü diyotlardan oluşur. Piyasada en çok kullanılan sabit gerilim güç kaynakları, 220 Volt AC enerjiyi 12 Volt DC veya 24 Volt DC gerilime dönüştürür. Kapasite Watt birimi ile ifade edilir. Çıkışından sabit voltaj veren güç kaynakları, kapasitesi oranında maksimum akım üretir. Bu da güç kaynağına bağlanacak sistemin maksimum yükünü belirler. Avantajları ise aşağıdadır:
- LED’lerin birbirine paralel olarak kolayca bağlayabilirsiniz. Bu sabit gerilim sistemlerinin en büyük artısıdır. Çünkü bu sayede her bir LED modül aynı voltajı alır. Bu şekilde bir LED arızalansa bile hattın geri kalanı yanmaya devam eder. Sadece arızalı kısım söner. Ayrıca bu arıza tespitini kolaylaştıran bir sistem anlamına da gelir.
- LED aydınlatma uygulamalarında montaj sırasında hattı kesmek veya ekleme yapmak çok daha pratiktir. Çünkü her parça hem birbirine seri hem de paralel bağlıdır. Sadece güce dikkat etmeniz yeterlidir. Yani sistemin toplam gücü, güç kaynağının Watt kapasitesini aşmamalıdır. Bu da size esnek bir tasarım ve uygulama kolaylığı sunar.
- Hesaplaması oldukça kolaydır. LED’in çalışma gerilimi güç kaynağı ile aynı olmalıdır. Ayrıca toplam LED gücü driver gücünü aşmamalıdır.
- Yaygın kullanım alanı vardır. Bundan dolayı hemen her türünü piyasadan kolayca bulabilirsiniz.
12V mu 24V mu?
-
12V sistemler genellikle kısa mesafeli (1 – 3 metre) uygulamalar için uygundur. Çünkü mesafe uzadıkça kablo üzerindeki direnç oluşur. Bu da ışık şiddetini azaltır.
-
24V sistemler ise profesyonel mimari aydınlatma ve uzun metrajlı (5 metre ve üzeri) projeler içindir. Akım daha düşük olduğu için kablo ısınması daha azdır. Ayrıca gerilim düşümü daha az olur. Yani hat sonundaki ışık kaybı minimumdur. Seri bağlantıya ilave olarak yapacağınız paralel bağlantılar ile gerilim düşümünü sıfıra indirebilirsiniz.
Sabit Gerilim Driver Bağlantısı Yaparken Neye Dikkat Etmelisiniz?
Özellikle güç hesabı yaparken %20 ila %25 güvenlik payı koymalısınız. Örneğin toplamı 100W eden bir led sistemi varsa x 1,25 ile 125W eder ki bunu bir üstü olan 150W’lık bir driver seçmelisiniz. Ayrıca sabit gerilim sistemlerinde artı (+) ve eksi (-) kutup bağlantılarına dikkat etmelisiniz. Ters bağlantı yapmamalısınız. Aksi taktirde LED’ler ışık vermez. Ayrıca güç kaynağında koruma yoksa sistem zarar görebilir. Çünkü bu durumda yük sürücüye biner.
3- Sabit Akım Güç Kaynağı Nedir? Avantajları Nelerdir?
Sabit akım güç kaynağı, girişine verilen gerilim ile çalışarak çıkışında sabit değerde akım üretir. Belirli güçlerde üretilen sabit akım güç kaynakları, kapasitesi doğrultusunda çıkışından yüke göre değişmeyen bir akım akıtır. Başka bir deyişle üretilebilen sabit akımın maksimum amper değeri güç kaynağının maksimum watt kapasitesine bağlıdır. LED için satın alacağınız bu sabit akım güç kaynaklarını sabit akım LED driver veya sabit akım LED sürücü gibi isimlerle de duyabilirsiniz. Avantajları ise aşağıda sıralnmıştır:
- Certains çubuk LED ürünler, sabit akım kaynağı ile birlikte kullanılmak üzere dizayn edilir. Bu modeller bünyesinde akım koruma için elektronik eleman barındırmaz. Bundan dolayı ısıya dönüşerek kaybolan enerji çok daha az olur. Örneğin, sadece LED’lerden oluşan sabit akım çubuk LED çeşitleri, %10 – %15 enerji tasarrufu sağlar.
- Uzun metrajlarda eşit ışık şiddeti elde etmek önemlidir. Bu çok kritik bir avantajdır. Kablo mesafesi uzasa bile hat sonundaki LED’lerin parlaklığının azalmamasını sağlar. Bu sistem gerilim düşümünden etkilenmez. Yani projenin başındaki LED ile sonundaki LED aynı lümende (ışık gücünde) yanar. Sonuçta mükemmel görsel homojenlik elde edersiniz.
- LED ışık verirken ısınır. Sonrasında çiplerin iç direnci bu ısıyla birlikte düşer. Eğer sabit bir voltaj olsaydı, LED ısındıkça daha fazla akım çekerdi. Bu durum termal kaçak dediğimiz arızalara yol açabilirdi. Sabit akım sürücüler LED ne kadar ısınırsa ısınsın akımı sınırlayarak çiplerin yanmasını engeller. Bu da yatırımınızın ömrünü uzatır.
Sabit Akım Driver Modellerini Nerelerde Tercih Etmelisiniz?
- Yüksek güçlü (High Power) dış cephe Wallwasher sistemlerinde,
- Projektör aydınlatmada,
- Ofis, ev gibi iç mekan aydınlatma ürünlerinde tercih edebilirsiniz.
Sabit Akım Sürücü Bağlantısı Yaparken Neye Dikkat Etmelisiniz?
Bu tür bir güç kaynağına LED bağlarken çok dikkatli olmalısınız. Öncelikle sürücü kapalı olmalıdır. Önce LED’leri bağlamalısınız. Ardından da sürücüye enerji vermelisiniz. Aksi takdirde sürücü çıkışındaki yüksek gerilim LED çiplerine anlık zarar verebilir. Buna Hot-plugging arıza denilir.
| Güç Kaynağı Türü | Principe de fonctionnement | En İyi Kullanım Alanı | Kritik Avantaj |
|---|---|---|---|
| Sabit Gerilim (Constant Voltage) | Sabit 12V veya 24V çıkış sağlar. Akım yüke göre değişir. | Şerit LED’ler, Çubuk LED’ler ve paralel bağlantılar. | Paralel bağlantı kolaylığı ve esnek montaj imkanı. |
| Sabit Akım (Constant Current) | Sabit Amper (mA) sağlar. Voltaj yüke göre değişir. | Wallwasher, Projektör, Yüksek Güçlü (High Power) LED’ler. | Homojen ışık şiddeti ve termal kaçak (bozulma) koruması. |
| Ayarlanabilir (Laboratory) | Hem voltaj hem akım manuel olarak ayarlanabilir. | Laboratuvar testleri ve özel profesyonel projeler. | Tam kontrol ve test imkanı (Uzman kullanımı şarttır). |
Note Nous vous recommandons vivement de faire appel à un électricien pour le câblage. En effet, vous pouvez calculer correctement la puissance, mais vous devez choisir le bon câble en fonction de la distance lors de la phase d'installation. Sinon, un câble plus fin qu'il ne devrait l'être entraîne une chute de tension. Cela entraîne des pertes de lumière.
Bildiğiniz üzere çubuk led modellerini seri şekilde birbirine bağlayabilirsiniz. Fakat unutmamak gerekir ki kullandığınız çubuk led modelinin PCB kartının ne kadar akım taşıyacağı da önemlidir. Dolayısıyla uzun metrajlardan ara ara tekrar güç kaynağından bağımsız bir kablo ile besleme yapmanız gerekebilir. Bu yöntem gerilim düşümünü de engeller.
Daha detaylı teknik bilgi için Logique de câblage et chute de tension de l'éclairage de façade marche/arrêt başlıklı teknik yazımızı inceleyebilirsiniz.
